Najwybitniejszy pisarz lewicy reformatorskiej, zwany \"Wulkanem gromów Kuźnicy\". Będąc wizytatorem szkół z ramienia Komisji Edukacji Narodowej, czuwał nie tylko nad treściami i metodami nauczania, lecz zwracał również uwagę na postawę obywatelską. Według niego \"ludzie urodzeni w stanie szlacheckim nie powinni nigdy pogardzać żadną inną klasą obywatelów, a mając zaszczyt swego własnego urodzenia, obowiązani są tym bardziej starać się o przymioty osobiste\". W swych pismach (\"Katechizm o tajemnicach rządu polskiego\", \"Wyrazy porządkiem abecadła zebrane\", \"Uwagi nad stanem nieszlacheckim w Polszcze\") ostro krytykował szlachtę i arystokrację, bronił \"pospólstwa\" (ludu), dążył do wzmocnienia władzy państwowej. O arystokracji tak pisze - \"arystokraci mają znaczenie w kraju nabyte niesłusznością, tak jak złodzieje mają dostatki nabyte kradzieżą\". Lud stanowi podstawę narodu. Jezierski nazywa go nawet \"zupełnym narodem\". Tak definiuje nowe pojęcie narodu: \"naród jest zgromadzeniem ludzi mających jeden język, zwyczaje i obyczaje zawarte jednym i ogólnym prawodawstwem dla wszystkich obywatelów\".
By wzmocnić władzę państwową, pragnie zrównania politycznego mieszczan i szlachty, żąda opieki prawnej dla chłopa. Ustrój stanowy w Polsce tak ilustruje: \"Stan szlachecki jest głową, stan miejski jak piersi i żołądek, stan pospólstwa jak ręce i nogi\".
Wszystko o... Franciszek Salezy-Jezierski
-
Epoki:
-
Pisarze:
-
Streszczenia:
-
Fragmenty lektur:
-
Linki: